Forgangsröð

4. febrúar 2009

Föstudaginn 30. janúar var haldinn opinn fundur með Sjálfstæðisflokknum þar sem Geir H. Haarde fráfarandi forsætisráðherra hélt ræðu um stöðu mála og hversvegna gamla ríkisstjórnin leystist upp. Þegar hann var að tala um veikindi sín sagði hann nokkuð sem mér þótti athyglisvert, nefnilega að forgangsröð málefna væri sú að í fyrsta lagi kæmi þjóðin, í öðru lagi flokkurinn en að lokum persónuleg málefni (hér veikindi hans). Ég hef velt þessari forgangsröð svolítið fyrir mér og jafnvel þó að ég hafi ekkert við hana að athuga í hans tilfelli og þótt ég þykist vita hvað hann hafi átti við með orðum sínum, þá hef ég sannfæringu minni samkvæmt skilgreint forgangsröð í lífi mínu aðeins öðruvísi. 

Mig langar að koma með líkingu og ímynda mér að ég sé að sitja í flugvél sem er að leggja af stað í áttina að flugbrautinni. Flugfreyjur skýra frá öryggismálum um borð og sýna hvernig maður eigi að bera sig að ef hætta skyldi steðja að. Talandi um súrefnisgrímur sem falla niður, segja þær að sé maður að ferðast með lítil börn, eigi maður að setja á sig grímuna sjálfur fyrst en aðstoða síðan barnið. Ástæðan er augljós: Ef maður fær ekki sjálfur nægilegt súrefni er sú hætta fyrir hendi að barnið fái heldur ekki þá aðstoð sem það þarfnast. Meðvitundarlaust foreldri er gangslaus bjargvættur en með súrefnisgrímuna á andlitinu er hægt að veita „ótakmarkaða“ aðstoð út á við. 

Með öðrum orðum, ef maður er ekki að virka sjálfur, hvernig á maður þá að aðstoða aðra? Sagði ekki Ghandi að ef blindur leiðir blindan munu báðir enda í skurðinum? Af þessum sökum hef ég sett sjálfan mig efst á forgangslistann, þó ekki eigin þægindi heldur eigið öryggi. Með „ég sjálfur“ á ég samtímis við konu mína og börn. Vellíðan og öryggi í fjölskyldu minni er allra efst í huga mér. Í því felast eftirfarandi hlutverk:

  1. Samráð, áætlanir og rækta samband við maka á grundvelli ástar og trausts
  2. Uppeldi barnanna í formi kennslu, samtölum og samveru og gefa þeim öryggistilfinningu og kærleika
  3. Öflun tekna til framfærslu fjölskyldunnar
  4. „Skerpa sögina“ á öllum þremur þáttum hér á undan með hverskonar undirbúningi 

Á eftir þessu er hægt að setja þjóðina eða aðra á forgangslistann, eftir að búið er að tryggja að ég sjálfur geti aðstoðað „ótakmarkað“ út á við. Hvað gagnar mér það að ég sé að þjóna samfélaginu ef fjölskyldan mín, sem í raun er grundvöllur samfélagsins, sé að molna á sama tíma? Við myndum öll enda í skurðinum. 

Nú höfum við öll tækifæri til að byggja upp land okkar og samfélag með því einu að rækta sambönd og skyldur okkar í fjölskyldum okkar og á þann hátt styrkt þá undirstöður sem samfélagið hvílir á. Forgangsröðum rétt!

Eftirfarandi grein skrifaði ég í Umræðu Morgunblaðsins og sem var birt 20.11.2008:

Staðföst og óbifanleg.

Það er ekki langt síðan að við stærðum okkur af því að Ísland væri besta landið í heiminum til að búa í og að lífsgæðin hér væru með hinu allra göfugasta móti. Í þessari sigurvímu og sjálfsánægju hefur þjóðin öll skyndilega fengið stórt kjaftshögg og dottið niður. Við heyrum enn sársaukahrópin og erum nú að vakna úr áfallinu og að reyna að átta okkur á því hvað í ósköpunum gerðist eiginlega. Okkur blæðir og við finnum til. Á sama tíma hafa tilfinningar okkar og þjóðarstolt verið sært. Reiði, særð réttlætiskennd og hneyksli eru meðal þeirra tilfinninga sem flætt hafa um okkur. Vofur óttans, kjarkleysis og vonleysis svífa yfir okkur líkt og hungraðir hrægammar þegar við heyrum um fjöldaatvinnuleysi, vaxandi verðbólgu og hækkandi lán. Sumir hafa þrammað niður á Austurvöll og kallað „Ekki meir, Geir!“ og farið í „Davíð-stríð“ í þeirri von um að hausar ábyrgra aðila muni rúlla.

Það sem svo er svekkjandi er að maðurinn sem gaf kjaftshöggið virðist vera ósýnilegur. Hvern á að draga til ábyrgðar, kæra, lögsækja? Er það einhver einn eða kannski ákveðinn lokaður klúbbur? Margt af því sem gerst hefur, minnir óneitanlega á leynimakk, samráð á milli þeirra sem stjórna bæði embættum og auði. Með aðild í slíkum klúbbi gæti maður fengið ýmis tvísýn hlunnindi og komist upp með þau. Mafía er hugtak sem á uppruna sinn á Ítalíu en er löngu orðið þekkt sem skipulögð og kerfisbundin glæpastarfsemi um heim allan. Höfum við verið lostin af hinni íslensku Mafíu?

Komnir eru nýir og breyttir tímar, um það eru allir sammála.  Ég vona að við séum einnig sammála um það að nýir vindar verði að leiða okkur inn í framtíðina og í gegnum þennan erfiða tíma. Ég vil kalla fram nýjar hæfniskröfur þeirra sem stjórna eiga bæði landi og fjármálum. Hvað með eiginleika eins og heiðarleika, flekkleysi, trúverðugleika, meiri föðurlandsást, tillitssemi og óeigingirni sem kröfur umfram þær sem almennt eru settar? Hvað embættismenn þjóðarinnar varðar, á meðan þeir taka eigin hagsmuni fram yfir hagsmuni þjóðarinnar, þá erum við á beinni leið til glötunar og munum fá enn fleiri kjaftshögg, aftur og aftur.

Til er betri leið. Ég hugsa jákvætt og hlýtt til yngri kynslóðar sem hefur kjark og þrótt, er flekklaus, dugleg og fús til að axla ábyrgð. Ég hugsa til tveggja sona vina minna sem hvor um sig er námsmaður og báðir í giftingarhugleiðingum á næsta ári. Báðir horfa þeir jákvætt og brosandi fram á við, báðir eru á fullu að smíða sér hamingjuríka framtíð. Ég sé glaða og óeigingjarna unglinga og ungmenni. Ég sé að þau búa yfir þeim eiginleikum sem eru mikið þarfaþing meðal fremstu höfðingja þjóðarinnar. Svo sannarlega eru þeir til sem eru staðfastir grundvallarreglum sínum, óbifanlegir í ólgusjó heimsins og hafa það sjálfstraust og þann kjark að skapa góða sameiginlega framtíð og byggja upp þetta land. Um leið og við horfum fram á við, verðum við að muna eftir því að teygja hendi okkar aftur og hlúa að hinni uppvaxandi kynslóð og jafnframt að læra af henni ásamt því að vera minnt á þá eiginleika sem við kunnum eitt sinn að hafa átt á æskuárum okkar. Það er hulinn kraftur í einfaldleika og hreinleika!

Við skulum öll vera staðföst og óbifanleg í þeim skilningi sem hér hefur verið fjallað um. Nýtum okkur þá göfugu eiginleika æskunnar, bæði með því að gefa ungu fólki tækifæri en einnig með því að rækta þessa eiginleika hjá okkur sjálfum. Aðeins þannig getum við jafnað okkur, staðið aftur upp með glóðarauga og verið í stakk búin til að leiða Ísland inn í gæfuríka framtíð.

Ronald B. Guðnason verkfræðingur

Genesis

18. desember 2008

Dimmir dagar, mikill snjór. Ísland er annaðhvort að deyja eða að fæðast á ný. Eða bæði í senn. Fólk er að taka eftir þessari breytingu, það finnur fyrir henni. Já, það er jafnvel hluti af henni. Það er teiknuð frekar dökk mynd af landinu um þessar mundir, sem er kannski deyjandi hlutinn. Deyjandi þættirnir eru fallandi gengi, hækkandi vísitala, verðhækkanir, verkefnaleysi, atvinnuleysi, skattahækkanir, gjaldþrot og fjöldi hluta sem snýr að tilfinningalegu lífi fólks.

Fæðingahlutinn er ekki eins skýr skilgreindur að sinni en hann hlýtur að snúa að tækifærum ýmis konar og uppvexti. Það er markmið mitt að auka á fæðingarhlutann, þannig að fólk geti hlotið von og gleði. Byrði þjóðarinnar - sem er okkar allra - verður að léttast.